Souvenirshop

Biografie
 

Alexander Vantournhout (Roeselare, 1989) studeert in Brussel aan ESAC (École Supérieure des Arts du Cirque). Daar bekwaamt hij zich in rad, jongleren en acrobatie. Nadien trekt hij naar de door Anne Teresa De Keersmaeker opgerichte dansschool P.A.R.T.S. (Performing Arts Research and Training Studios). Dankzij beide opleidinngen ontwikkelt hij een unieke taal en choreografische woordenschat die gekleurd wordt door erg uiteenlopende invloeden, zoals danstechnieken, gevechtskunst, circus, yoga, anatomie en de dierenwereld.

In elke voorstelling tracht hij ‘het creatief en kinetisch potentieel van het lichaam’ uit te dagen en onderzoekt hij de intrigerende relatie tussen de kunstenaar en een object.

De solo Aneckxander (2015) zet hem stevig op de kaart als vernieuwende dans- en circuskunstenaar. Met niet meer dan een klein, wit pianootje, een paar stevige, zwarte bokshandschoenen en een paar zeer stoere zwarte boots gooit hij zichzelf in een acrobatisch zelfportret. Muziek van Arvo Pärt begeleidt dit fascinerend schouwspel. Aneckxander wint de CircusNext Prijs, de Jong Theater Prijs en de Publieksprijs op Theater Aan Zee 2015.

In 2018 volgt Red Haired Men. In 2019 maakt hij, met vier acrobaat-dansers, de verbluffende locatievoorstelling SCREWS. Het publiek wordt getrakteerd op een trip langs verschillende korte maar ijzersterke ‘acts’ waar onder meer ijsschoenen en een bowlingbal een hoofdrol krijgen. Nadien volgen onder meer het magische duet Through the Grapevine (2020), de onwaarschijnlijk straffe solo VanThorhout (2022) en het o zo prachtige en prikkelende Frames (2025).

Alexander Vantournhout creëerde ook twee dansfilms, het poëtische Screws & Stones (2019) en het innemende Snakearms (2021).

Cast & credits
 

Alexander Vantournhout: concept & choreografie

Miguel do Vale: dans

Sarshar Ghozat: live piano compositie & opname

Martin Kilvady: choreografisch advies

Esse Vanderbruggen: artistieke assistentie

Jos Houben: spelcoach

Sébastien Hendrickx & Katherina Lindekens: dramaturgie

Patricia Vander Stappen: kostuumontwerp

Tom de With: scenografie

Davy Deschepper: lichtontwerp

BRONKS: productie

Not Standing/Alexander Vantournhout & Perpodium: coproductie

Sirje Tolonen, Chia-Hung Chung & Emmi Väisänen: dank

Toelichting
 

Alexander Vantournhout, meester van de ongeruste verwondering

* Alexander Vantournhout verweeft als geen ander verwondering met reflectie, en een vleugje ongerustheid.
* Souvenirshop scherpt bij jong en oud het denken over én bewonderen van kunst op acrobatische wijze aan.
* In zijn eerste worp voor een jonger publiek zet Vantournhout voluit in op zijn sterktes: soberheid, adembenemende acrobatie en prikkelende rekwisieten. Plus humor!
 

Dansers beschouwen hem als ‘die circuskunstenaar’. Circusartiesten zien hem als een danser. Alexander Vantournhout is een genre op zich. Of beter, hij legde de bakermat voor een nieuw genre. Hij verrijkt, als eerste, de acrobatische circustaal met dansante finesse. Naast een onwaarschijnlijk lenig lichaam is hij gezegend met een analytische geest én een architecturale blik. Dat resulteert in fabuleuze voorstellingen die zowel door de performers als door de positie van die performers op het podium het publiek overweldigen, en uitnodigen tot nadenken. 

Hij puurt elk aspect – van de bewegingstaal tot het decor, de kostuums en de soundscape – uit tot het absolute noodzakelijke minimum. Dat zorgt ervoor dat zijn werk heel helder is, en ‘leesbaar’ voor jong en oud.

Van dollen met diabolo’s tot pivoteren met bijlen

Terwijl zijn familie de chique winkels in de Brusselse Louisalaan verkende, amuseerde de jonge Alexander Vantournhout zich door op de stoep te dollen met zijn diabolo’s. Ineens gooiden voorbijgangers hem kleingeld toe. Toen besefte hij: dollen met diabolo’s op de stoep is niet zomaar wat sporten, je wordt een entertainer met een publiek! Na het secundair onderwijs twijfelt hij tussen een carrière als topsporter, als profvoetballer of als circuskunstenaar. Hij zoekt sowieso een opleiding waar hij zijn broek niet op de schoolbanken hoeft te slijten. 

Zo belandt hij in de befaamde Brusselse circusschool École Supérieure des Arts du Cirque. Hij is er een van de vele getalenteerden die zich uit de naad werken om hun lijf tot perfectie te dwingen. Hij bekwaamt zich in rad, jongleren en acrobatie. Maar iets in hem protesteert. Dit is niet genoeg. Hij wil méér kunnen met zijn lijf. Hij wil méér dan perfect kunnen jongleren of op handen dansen.

Dus trekt hij naar de beroemdste dansschool van de Lage Landen: P.A R.T.S. in Brussel. Niet zozeer die opleiding tekent hem, wél de knetterende connectie tussen deze opleiding en de talenten die hij aan de circusschool ontplooide.

In 2014 stelt hij zijn eerste solo Caprices voor aan de wereld. Het is een galante en wat geruisloze start – waarin zijn geliefd rad en de muziek van Salvatore Sciarrino centraal staan – van wat tot een verbluffende carrière zal uitgroeien. In 2015 verbluft Vantournhout de wereld voor het eerst. Hij doet dat met Aneckxander, een waanzinnig sobere en waanzinnig straf gebrachte solo, met als ondertitel ‘Een tragische autobiografie van het lichaam’. Iedereen – pers en publiek – is sprakeloos. Niet enkel door de verbluffende performance maar vooral omdat er geen pasklaar woord bestaat om die performance te benoemen. 

Als de liefde een bowlingbal is, kan een schilderij ook een paraplu zijn…

Dat woord is er nog altijd niet. Maar Vantournhout heeft zich wél ontplooid tot dé meester die zijn publiek dwingt tot balanceren tussen pure verwondering en pure ongerustheid. Want het spanningselement, dat eigen is aan circus, neemt Vantournhout in elke productie mee. 

Dat geldt zowel voor Screws, de zogeheten ‘parcoursvoorstelling op locatie’ waar Vantournhout onder meer een liefdesduet met een bowlingbal danste als voor Through the Grapevine, waarin het speelvlak geen horizontaal podium was maar een verticale wand. In VanThorhout neemt hij op z’n eentje plaats in een strak uitgetekende circuspiste. Al tollend met een bijl zwiert hij zichzelf in het hart en hoofd van zijn publiek én in de typische eindejaarslijstjes. VanThorhout is in zijn strakke soberheid, verbluffende virtuositeit en onmiskenbare betekenisvolheid – hij nodigt zijn publiek subtiel uit tot nadenken over mannelijkheid – een van de strafste stukken van 2022.

Mogelijk siert Frames dit jaar de eindejaarslijstjes. De voorstelling – bestaande uit drie delen die zich op drie vlakbij elkaar gelegen locaties afspelen – vertrekt vanuit de idee dat een frame rond een schilderij onze blik stuurt. Vantournhout bedenkt drie frames waarop en waarrond een of meerdere acrobaten wonderbaarlijk wentelen: een gebouw als frame, een metalen frame dat een landschap ‘inkadert’ én een frame dat een stuk van de hemel ‘inlijst’. Welke kunstenaar deed dat al eerder? Juist. René Magritte die in 1931 La Malédiction schilderde. Het werkte toonde een bewolkte, hemelsblauwe lucht.

Van kitsch naar kunst (en terug)

Vantournhout heeft dat schilderij. Althans, de kitscherige parapluversie ervan die te koop is in de souvenirshop van het Margritte Museum. En Vantournhout bezit ook de raket waarmee Kuifje naar de ruimte vloog. In de vorm van een petje, weliswaar. En de beroemde bloesems van Van Gogh vonden evengoed een plekje in zijn woonst. Meer bepaald in zijn sokkenlade. Da Vinci’s Mona Lisa ligt dan weer bij zijn sweaters. Met die geestige items gaan Vantournhout en danser Miguel do Vale – die solo op de scène staat – aan de slag in Souvenirshop. De missie? Verwondering voor kunst aanwakkeren via virtuoze dans- en acrobatiekunst.

Mét extra portie humor!

Miguel do Vale is ook acteur. Hij gooit in Souvenirshop niet alleen zijn lichaam maar ook zijn expressie, veel humor en een ontwapende poppenscène waarin de Mona Lisa hem verleidt. Zo injecteert Vantournhout in deze Souvenirshop opnieuw andere talen in zijn werk. Waar dat toe zal leiden? Wordt vervolgd!

Els Van Steenberghe

Getipt voor jou

* https://www.concertgebouw.be/nl/romeo-juul

* https://www.ccbrugge.be/agenda/liegen-ypdc

* https://www.concertgebouw.be/nl/muzieklabyrint-20

EXTRA – Link naar de dansfilm Screws and Stones - https://vimeo.com/383998587 

EXTRA – Link naar de dansfilm Snakearms - https://vimeo.com/537614716