Cultuurcentrum Brugge
Tom Struyf

Finding Willard

Tom Struyf
za 14 jan 23 17:00 en 20:00
za 14 jan '23
17:00 en 20:00
  • za 14 jan '23
    17:00 - 18:30
    Theaterzaal Biekorf - Sint-Jakobsstraat 8
  • za 14 jan '23
    20:00 - 21:30
    Theaterzaal Biekorf - Sint-Jakobsstraat 8

Tijdens een reis door Noord-Amerika komt theatermaker Tom Struyf toevallig in het gehucht Willard terecht. Hij ontdekt er een indrukwekkend gebouw dat ooit het Willard Asylum for the Chronic Insane herbergde. Via ontmoetingen met bewoners raakt hij in de ban van de geschiedenis van dat hospitaal.
De fascinerende impressies laten Tom niet meer los.

Twee filmperiodes, zeventien interviews en uren beeldmateriaal kristalliseren zich in Finding Willard in drie inhoudelijke thema’s: zorg, gemeenschap en herinnering. Het eindresultaat is een indringende brok documentair theater met verbijsterende vertakkingen tot in Geel.

Voor zijn onderzoek verdiepte Tom Struyf zich in de biografie van de Amerikaanse arts en feministe Dorothea Dix (1802-1887). Zij beschrijft hierin twee iconische psychiatrische ziekenhuizen: het OPZ in Geel in België en het Willard Asylum for the Chronically Insane in Willard (VS). Op 400 kilometer ten noordoosten van New York en 70 kilometer ten zuiden van de grens met Canada, in het midden van de natuur, opende dit psychiatrisch ziekenhuis zijn deuren in 1869 en sloot deze definitief in 1995. In 2017, meer dan 20 jaar na de sluiting, logeert Tom Struyf in een nabijgelegen dorp en leert er de Amerikaanse, vrouwelijke dominee kennen die zich het lot van het steeds kleiner wordende dorp Willard heeft aangetrokken. Toms nieuwsgierigheid is geprikkeld, en in de dagen die volgen bezoekt hij Willard verschillende keren. Tijdens wandelingen en gesprekken wordt duidelijk hoe de geschiedenis van het hospitaal tot op vandaag zijn stempel drukt op het landschap en de mensen.

Voor activiste en oprichtster Dorothea Dix was de 'kolonie van Geel' een grote inspiratiebron. In haar pleidooi voor een humane instelling voor mensen met een chronische mentale problematiek en haar ontwerp van de instelling in Willard koos zij Geel als referentie. Net als Geel kreeg het Willard Asylum een voorbeeldfunctie: het werd het eerste zorgcentrum in de Verenigde Staten waar de meest kwetsbaren menselijk behandeld werden, met een progressieve visie op zorg en uitstekende voorzieningen.

Toch is hun geschiedenis heel anders verlopen. Waar de Geelse gezinsverpleging tot op vandaag een unieke en tot over de landsgrenzen bekende woonzorgvorm is voor chronisch psychiatrische patiënten, is het Willard van vandaag een troosteloze plek. Wat overblijft is een gloednieuwe gevangenis op een deel van de oude site, de verplegers van weleer zijn vervangen door cipiers, en de patiënten zijn veelal op straat of in de gevangenis terechtgekomen. De oude verlaten gebouwen, de gevangenis, de aanlegsteiger op de oevers van Seneca Lake, de enorme begraafplaats: het zijn slechts enkele voorbeelden van de littekens die het landschap draagt.

Ondanks de grauwe aanblik is het opmerkelijk hoe de huidige oudere generatie bewoners het oude Willard levend houden met hun herinneringen. Ze kijken door de prikkeldraad van de gevangenis heen en zien nog de ijspiste … horen nog de spelende kinderen ... In gedachten zien ze de bloeiende bomen langs weerszijden van Main Street, proeven ze de ijsjes van het kruidenierswinkeltje van de Martins, rennen vanaf de veranda de straat af, recht het water van Seneca Lake in.
Door hun ogen en verhalen brengt Tom Struyf het Willard van vroeger weer tot leven.

Credits

Concept en creatie: Tom Struyf
Co-creatie: Fien Leysen en Willem De Maeseneer
Camera en technische supervisie: Geert De Vleesschauwer
Montage: Geert De Vleesschauwer en Fien Leysen
Animatie en illustraties: Bram Algoed
Productie: Tatiana Aarons vzw
Coproductie: Het Zuidelijk Toneel, kc deSingel, detheatermaker, Productiehuis TR, C-TAKT, cc de Werft Geel en CC De Grote Post Oostende
In samenwerking met: Museum Dr. Guislain en Vlaams Cultuurhuis de Brakke Grond
Met de steun van: de Vlaamse overheid en Erfgoedcel k.ERF